مالیات حقوق

مالیات حقوق

 مالیات حقوق از مباحثی می باشد که می توان گفت بخش گسترده ای از جامعه شامل اشخاص حقیقی و حقوقی با آن در ارتباط می باشند . آشناسی با موضوع مالیات حقوق می تواند کمک شایانی به کلیه اشخاص نماید . در این بخش سعی شده توضیحات کاملی درخصوص مبحث مالیات حقوق و تکالیف مربوط به آن با توجه به قانون جدید مالیاتهای مستقیم ارایه گردد :

اشخاص مشمول مالیات حقوق
براساس مفاد ماده 82  قانون مالیاتهای مستقیم درآمدی که شخص حقیقی در خدمت شخص دیگر (اعم از حقیقی یا حقوقی) در قبال تسلیم نیروی کار خود بابت اشتغال در ایران بر حسب مدت یا کار انجام یافته بطور نقد یا غیرنقد تحصیل می کند مشمول مالیات بر درآمد حقوق می گردد.
درآمد مشمول مالیات حقوق
براساس مفاد ماده 83  قانون مالیاتهای مستقیم درآمد مشمول مالیات حقوق عبارت است از حقوق (مقرری یا مزد، یا حقوق اصلی‌) و مزایای مربوط به شغل اعم از مستمر و یا غیر مستمر قبل از وضع کسور و پس از کسر معافیت‌ های ‌مقرر در این قانون‌.
تبصره ـ درآمد غیرنقدی مشمول مالیات حقوق به شرح زیرتقویم و محاسبه می‌شود:
الف ـ مسکن با اثاثیه معادل 25 درصد و بدون اثاثیه 20 درصد حقوق و مزایای نقدی (به استثنای مزایای نقدی معاف ‌موضوع مادة 91 قانون مالیاتهای مستقیم ‌) در ماه پس از وضع وجوهی که از این ‌بابت از حقوق کارمند کسر می‌شود.
ب ـ اتومبیل اختصاصی با راننده معادل 10 درصد و بدون ‌راننده معادل 5 درصد حقوق و مزایای مستمر نقدی (به استثنای ‌مزایای نقدی معاف موضوع مادة 91 قانون‌ مالیاتهای مستقیم) در ماه پس از کسر وجوهی که از این بابت از حقوق کارمند کسر می‌شود.
ج ـ سایر مزایای غیرنقدی معادل قیمت تمام ‌شده برای ‌پرداخت ‌کنندة حقوق.
معافیت مالیات حقوق
میزان معافیت مالیات حقوق توسط  قانونگذار با توجه به شرایط اقتصادی وهمچون تورم و سایر عوامل درحال تغییر تعیین کرده است ، لذا براساس اصلاحیه قانون مالیاتها میزان معافیت مالیات بر درآمد سالانه مشمول مالیات حقوق از یک یا چند منبع، هرساله در قانون بودجه سنواتی مشخص می شود که با عنایت به قانون بودجه سال 1396 کل کشور سقف معافیت مالیات حقوق سال 96 مبلغ دویست و چهل میلیون (240.000.000) ریال در سال در نظر گرفته شده است به عبارت دیگر اشخاصی که حقوق ماهانه آنان از دو میلیون (2.000.000)تومان بیشتر نباشد از پرداخت مالیات بر درآمد حقوق معاف خواهند بود.
نرخ مالیات حقوق
براساس مفاد ماده 85 قانون مالیاتهای مستقیم  و با عنایت به  قانون مالیاتها مصوب 31/4/94 نرخهای مالیاتی در هر دو بخش دولتی و غیر دولتی بطور یکسان تعیین گردیده و بقرار ذیل قابل اعمال می باشد.
نرخ مالیات بر درآمد حقوق کارکنان دولتی و نرخ مالیات بر درآمد حقوق کارکنان غیردولتی مازاد بر مبلغ مذکور در مفاد ماده 84 قانون مالیاتهای مستقیم و تا هفت برابر آن مشمول مالیات سالانه ده درصد(10%) و نسبت به مازاد آن بیست درصد(20% )است .

تکالیف پرداخت کنندگان حقوق
پرداخت کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلف اند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده 85 قانون مالیاتهای مستقیم  محاسبه و کسر و تا پایان ماه بعد ضمن تسلیم فهرستی متضمن نام و نشانی دریافت کنندگان حقوق و میزان آن به اداره امورمالیاتی محل پرداخت و در ماه های بعد فقط تغییرات را صورت دهند.
همچنین پرداخت‌هایی که کارفرمایان به اشخاص حقیقی غیر از کارکنان خود که مشمول پرداخت کسورات بازنشستگی یا بیمه نمی‌باشند، با عنوان حق‌المشاوره، حق حضور در جلسات، حق‌التدریس، حق‌التحقیق و حق پژوهش پرداخت می‌کنند، بدون رعایت معافیت موضوع ماده 84 قانون مالیاتهای مستقیم  مشمول مالیات مقطوع به نرخ ده درصد(10%)می‌باشد. کارفرمایان موظف‌اند در موقع پرداخت یا تخصیص، مالیات متعلقه را کسر و ظرف مدت تعیین‌شده در مفاد ماده 86 قانون مالیاتهای مستقیم  مذکور با اعلام مشخصات دریافت‌کنندگان مطابق فرم نمونه اعلام‌شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور به اداره امور مالیاتی پرداخت کنند و درصورت تخلف، مسئول پرداخت مالیات و جریمه‌های متعلق خواهند بود
براساس مفاد ماده 90 قانون مالیاتهای مستقیم  چنانچه پرداخت کنندگان حقوق، مالیات متعلق را در موعد مقرر نپردازند یا کمتر از میزان واقعی پرداخت نمایند، اداره امور مالیاتی ذی صلاح مکلف است مالیات متعلق را با انضمام جرائم موضوع قانون مالیاتهای مستقیم محاسبه و از پرداخت کنندگان حقوق که در حکم مودی می باشند به موجب برگ تشخیص با رعایت مهلت مقرر در ماده 157 قانون مالیاتهای مستقیم  مذکور مطالبه کند .

شرایط و نحوه استرداد مالیات حقوق
اضافه پرداختی بایت مالیات حقوق  طبق مقررات قانون مالیاتهای مستقیم  مسترد خواهد شد مشروط بر اینکه بعد از انقضای تیرماه سال بعد تا آخر آن سال با درخواست کتبی حقوق بگیر از اداره امور مالیاتی محل سکونت مورد مطالبه قرار گیرد.
براساس مفاد ماده 87 قانون مالیاتهای مستقیم  اداره امور مالیاتی مذکور موظف است ظرف سه ماه از تاریخ تسلیم درخواست، رسیدگی های لازم را معمول و در صورت احراز اضافه پرداختی و نداشتن بدهی قطعی دیگر در آن اداره امور مالیاتی نسبت به استرداد اضافه پرداختی از محل وصولی های جاری اقدام نماید. چنانچه درخواست کننده بدهی قطعی مالیاتی داشته باشد اضافه پرداختی به حساب بدهی مزبور منظور و مازاد مسترد خواهد شد.
معافیت مالیات حقوق
درآمدهای حقوق که براساس قانون مالیاتهای مستقیم از پرداخت مالیات معاف شده اند به شرح زیر می باشد :
–  براساس مفاد بند 5 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  حقوق بازنشستگی و وظیفه و مستمری و پایان خدمت و خسارات اخراج و بازخرید خدمت و وظیفه یا مستمری پرداختی به وراث و حق سنوات و حقوق ایام مرخصی استفاده نشده .
–  براساس مفاد بند 6 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  هزینه سفر و فوق العاده مسافرت مربوط به شغل
–  براساس مفاد بند 8 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  مسکن واگذاری در محل کارگاه یا کارخانه جهت استفاده کارگران و خانه های ارزان قیمت سازمانی در خارج از محل کارگاه یا کارخانه که مورد استفاده کارگران قرار می گیرد.
 –  براساس مفاد بند 9 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  وجوه حاصل از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه و امثال آن
–  براساس مفاد بند 10 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  عیدی سالانه یا پاداش آخر سال جمعا معادل یک دوازدهم میزان معافیت مالیاتی موضوع ماده 84 قانون مالیاتهای مستقیم  
–  براساس مفاد بند 11 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  خانه های سازمانی که با اجازه قانونی یا به موجب آیین نامه های خاص در اختیار ماموران کشوری گذارده می شود.
–  براساس مفاد بند 12 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آنها مستقیما یا به وسیله حقوق بگیر به پزشک یا بیمارستان به استناد اسناد و مدارک مثبته پرداخت کند
– براساس مفاد بند 13 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان حداکثر معادل دو دوازدهم معافیت موضوع ماده (84) قانون مالیاتهای مستقیم
–  براساس مفاد بند 14 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم  درآمد حقوق پرسنل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران اعم از نظامی و انتظامی، مشمولان قانون استخدامی وزارت اطلاعات و جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و آزادگان
– براساس مفاد ماده 92 قانون مالیاتهای مستقیم  شایان گفتن است پنجاه درصد مالیات حقوق کارکنان مشاغل در مناطق کمتر توسعه یافته طبق فهرست سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور بخشوده می شود.